Op het scherm worden beelden van verwoeste ambulances getoond. “Deze konvooien van humanitaire hulpverleners in Oekraïne en Gaza werden doelbewust geviseerd, bedoeld om de solidariteit tussen volkeren te breken.” Met die woorden opende Olivier Vandecasteele op 11 juni zijn toespraak tijdens het ABVV-congres. Zijn krachtige, heldere en diepmenselijke getuigenis markeerde zich als een van de meest aangrijpende momenten van de twee congresdagen.

De 44-jarige in Doornik geboren Olivier Vandecasteele wijdde meer dan twintig jaar van zijn leven aan humanitair werk. Hij was actief in enkele van de zwaarst getroffen crisisgebieden ter wereld, waaronder tijdens de gezondheidscrisissen in Afghanistan en Mali. Daarnaast werkte hij ook met vluchtelingen en migranten in Marokko en Iran.

Na leidinggevende functies bekleed te hebben bij verschillende internationale ngo’s, nam zijn leven een dramatische wending: in 2022 werd hij in Iran gearresteerd en vervolgens 456 dagen vastgehouden. Zo werd hij het slachtoffer van arbitraire detentie, gedwongen verdwijning en foltering.

Van beproeving naar engagement

Na zijn vrijlating weigerde Olivier Vandecasteele zich door het trauma van die ervaring te laten definiëren. Hij besloot deze persoonlijke beproeving om te zetten in een bredere strijd om humanitaire hulpverleners wereldwijd te beschermen, waarmee de organisatie Protect Humanitarians het levenslicht zag.

Hij ziet bovendien ook een groeiende maatschappelijke noodzaak om een dergelijke missie uit te dragen. In een wereld waarin humanitaire crisissen zich opstapelen, “worden zij die hulp bieden steeds vaker zelf gedood, gewond of ontvoerd.” De fundamentele principes van het humanitair recht worden telkens opnieuw met de voeten getreden.

Om die realiteit het hoofd te bieden, behartigt Protect Humanitarians de belangen van humanitaire hulpverleners op verschillende vlakken. De organisatie probeert beleidsmakers te beïnvloeden en het brede publiek te sensibiliseren. Op het terrein biedt ze medische, psychologische, materiële en juridische ondersteuning aan hulpverleners die slachtoffer werden van geweld.

Daarnaast deelt de organisatie hun kennis over mentale gezondheid, psychosociale ondersteuning en de zorgplicht die organisaties hebben ten behoeve van hun hulpverleners. Tot slot begeleidt ze slachtoffers en hun families juridisch in hun zoektocht naar gerechtigheid.

Solidariteit verdedigen

De boodschap van Olivier Vandecasteele klinkt bijzonder krachtig in een periode waarin organisaties en mensen die zich inzetten voor meer solidariteit in tal van regio’s ter wereld worden aangevallen. Ngo’s, vakbonden, verenigingen, mensenrechtenverdedigers en journalisten worden steeds vaker neergezet als obstakels, terwijl zij juist belangrijke pijlers van de democratie zijn.

De tussenkomst over humanitaire hulpverleners vond bijzonder veel weerklank bij de congresdeelnemers en raakte een emotionele snaar. Ze bewees nog maar eens dat solidariteit nooit vanzelfsprekend is en altijd verdedigd en beschermd moet worden, elke dag opnieuw. En vooral op het terrein en in de praktijk.

Wil je Protect Humanitarians steunen? Surf dan naar www.protecthumanitarians.org