Op 10 juni ging het ABVV-congres van start met een seminarie over internationale vakbondssolidariteit. Op het programma stonden getuigenissen van syndicalisten uit alle hoeken van de wereld, maar ook uitwisselingen over de strategieën die nodig zijn om het hoofd te bieden aan de opmars van autoritaire regimes en de aanvallen op vakbondsrechten.

‘De wereld in chaos.’ Met die dia zette oorlogsjournalist Rudi Vranckx meteen de toon voor zijn uiteenzetting. “Vandaag zijn er 65 gewapende conflicten aan de gang en wordt het internationaal recht voortdurend met de voeten getreden”, sprak hij.

Hand in hand met die conflicten breidt het kapitalisme zich razendsnel uit, over landsgrenzen heen. Multinationals werken samen met rechtse en extreemrechtse politici. En hoewel ze weten dat grondstoffen niet onuitputtelijk zijn, blijven ze die uitbuiten ten koste van werknemersrechten, lokale bevolkingen en het milieu. Hun enige kompas is winst. Een voorbeeld uit de Democratische Republiek Congo spreekt boekdelen. “Kobalt wordt door kinderen en vrouwen uit de grond gehaald terwijl ze op onmenselijke wijze worden behandeld. Dat allemaal voor de batterijen van telefoons en computers die het Westen gretig gebruikt,” hekelde Olga Kabalu van de Confédération Démocratique du Travail du Congo.

Syndicale achteruitgang

Vakbondsvrijheden staan wereldwijd op de helling, zij het in verschillende contexten. Onder zijn extreemrechtse regering belandt Argentinië in de top tien van slechtste landen ter wereld voor werknemersrechten. In Wit-Rusland zijn vakbonden volledig verboden, aldus Maksim Pazniakou van de Wit-Russische vakbond Belarusian Congress of Democratic Trade Unions. En ook in België ligt het recht om te protesteren onder vuur van de regering.

Maar tegenover die zorgwekkende evoluties groeit ook verzet. In Argentinië gaat de jeugd in tegen de regering-Milei terwijl we in België de grootste sociale mobilisatie in decennia zien. In Madrid sloegen de Europese vakbonden de handen in elkaar voor een sociaal Europa en tegen het besparingsbeleid dat we over het hele continent zien.

Voor de vakbeweging is er maar één antwoord: internationale solidariteit. Alleen zo kan een wereldwijd machtsevenwicht worden opgebouwd om de rechten van alle werknemers te verdedigen. Patuan Samosir, Senior Director van het Internationaal Vakverbond Azië-Pacific, kadert: “Die solidariteit is essentieel, zeker wanneer werknemers en vakbonden niet in staat zijn om hun rechten in eigen land te verdedigen.”

Zo werden in 2024 opgesloten Beninese vakbondsmilitanten onder druk van partnerorganisaties (waaronder het ABVV) terug vrijgelaten. Het bewijst nog maar eens dat internationale solidariteit en druk uitoefenen sterke instrumenten zijn.

Die internationale solidariteit krijgt ook vorm via conferenties zoals deze. Ze bieden de kans om ervaringen uit te wisselen, elkaars realiteit beter te begrijpen en samen een wereldwijd netwerk van verzet op te bouwen. Selena Carbonero Fernandez, algemeen secretaris van het ABVV: “We moeten bruggen bouwen en ons verenigen tegen een grenzeloos kapitalisme dat welvaart creëert op de rug van werknemers.”

Internationaal Syndicaal Vormingsinstituut (ISVI) van het ABVV

Deze congresdag bood de gelegenheid om de essentiële rol van het ISVI in de kijker te zetten. Het instituut voert samenwerkingsprojecten uit met vakbondsorganisaties in een twintigtal landen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Die projecten vertrekken vanuit een visie waarbij solidariteit en emancipatie centraal staan. Het instituut ondersteunt zijn partners bij het versterken van hun capaciteit om hun rol als sociale gesprekspartner ten volle op te nemen en hun positie in de machtsverhoudingen te versterken, ten voordele van werknemers.

Zo draagt het ISVI bij aan de uitbouw van een sterke, vrije en onafhankelijke internationale vakbeweging, die als tegenmacht maatschappelijke en politieke veranderingen nastreeft in overeenstemming met progressieve waarden. Een concreet voorbeeld is de samenwerking met de USO, de vakbond van de petroleumsector in Colombia. In 2024 maakten deze projecten de opleiding van meer dan 500 vakbondsmilitanten mogelijk. Daarnaast voert de organisatie ook belangenbehartiging ter ondersteuning van lokale met de dood bedreigde vakbondsleiders. Het anti-syndicale geweld in Colombia behoort tot het hevigste ter wereld.

Meer info over ISVI vind je hier.