Ongelijkheid op de werkvloer blijft een hardnekkige realiteit. Te vaak tonen loonverschillen, het glazen plafond, discriminatie en seksistisch geweld nog hun lelijke kop. Het tij moet keren en vakbondsafgevaardigden hebben daarbij een belangrijke functie te vervullen. Welke concrete acties kan je ondernemen? Welke hefbomen gebruik je hiervoor? We delen enkele praktische tips en handvaten.

Gelijke lonen verdedigen

Loonverschillen blijven voortbestaan, waardoor vrouwen minder verdienen dan mannen, ook bij gelijkwaardige functies. Deze praktijk komt bijvoorbeeld nog veel voor in de financiële sector.  Het principe “gelijk loon voor gelijk werk” werd in 1966 door vrouwelijke arbeiders van FN Herstal geïntroduceerd in het publieke debat. Jaren later blijkt deze fundamentele maar eenvoudige eis nog altijd relevant.

Wil je de situatie in jouw bedrijf op concrete wijze verbeteren? Dan is het allereerst belangrijk om het probleem in kaart te brengen. Zo stelt het ABVV een calculator ter beschikking, waarmee je het loonverschil kan berekenen. Alle gegevens die nodig zijn om dit te berekenen, vind je in de sociale balans op de website van de Nationale Bank van België (indien het bedrijf ze niet zelf bezorgt). Op die basis kan het onderwerp vervolgens worden aangekaart in de ondernemingsraad (OR), waarna er gewerkt kan worden aan een actieplan om vastgestelde ongelijkheden te corrigeren. Bereken het loonverschil zelf met de calculator van het ABVV.

Moeder- en ouderschapsverlof garanderen

In België worden drie op de vier zwangere vrouwen of jonge moeders geconfronteerd met minstens één vorm van discriminatie op de werkvloer. Maar ook bij de aanwerving worden (jonge) vrouwen gediscrimineerd, puur en alleen omdat ze zich op een leeftijd bevinden waarop ze een gezin zouden kunnen beginnen.

Nochtans is de wet duidelijk wanneer men over de bescherming van zwangere vrouwen spreekt: elke nadelige behandeling van een vrouw die verband houdt met zwangerschap of moederschap wordt beschouwd als discriminatie op basis van geslacht. Als je in je bedrijf discriminatie vaststelt rond moederschap of ouderschap, kan je dat melden via het formulier dat hiervoor voorzien is op de website van het ABVV.

Daarnaast zijn er ook een hele reeks praktische maatregelen die kunnen worden ingevoerd om de rechten rond moederschap en ouderschap te garanderen. Zo kan er bijvoorbeeld op worden toegezien dat jonge moeders het recht en de mogelijkheden hebben om borstvoeding te geven. Voorzie hiervoor een afgesloten lokaal, met een waterpunt, een koelkast en een comfortabele stoel. De mogelijkheid tot het nemen van borstvoedingspauzes moet eveneens ingevoerd worden.

Seksisme en intimidatie voorkomen

In de EU zal één op de drie vrouwen tijdens haar leven slachtoffer worden van seksuele intimidatie op het werk. Toch is het niet altijd even makkelijk om problematische situaties te herkennen. Daarom stelt het ABVV de “geweldmeter” ter beschikking. Dit eenvoudig instrument kan helpen om te beoordelen of een bepaalde gedraging op de werkvloer gezond of toxisch is.

Heb je weet van seksistisch of seksueel geweld? Probeer dan allereerst de betrokken persoon te ondersteunen. Je collega’s en de vakbondsafgevaardigden spelen hier ook een belangrijke rol. Als de feiten aanhouden, is het belangrijk om de werkgever, de vertrouwenspersoon, het CPBW of de preventieadviseur te informeren en te betrekken. Je kan een melding doen bij het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (0800 12 800) of via het discriminatieformulier op de ABVV-website.

Waken over welzijn

Veel werkomgevingen worden nog altijd voor en door mannen ontworpen. Zo zie je bijvoorbeeld dat de sanitaire voorzieningen op snelwegparkings, in depots of aan eindhaltes van buslijnen, onhygiënisch en enkel op mannen gericht zijn – ofwel niet eens bestaan. Dit zijn structurele, telkens terugkerende problemen.

Om dit te verhelpen moet de vakbondsdelegatie systematisch een genderperspectief opnemen in haar werking. Dat gebeurt onder meer via risicoanalyses die rekening houden met verschillende realiteiten: de gezondheid van vrouwen, hun lichaamsbouw, beschermend materiaal, maar ook door genderaspecten te integreren in de organisatie van het werk.

Bijvoorbeeld: het erkennen van de specifieke behoeften rond de 3 M’s (menstruatie, moederschap en menopauze) helpt om werkplekken inclusiever te maken voor iedereen, zodat elke werknemer in elke levensfase op een waardige manier kan werken.

Samen maken we van onze werkplekken veilige, gelijke en respectvolle ruimtes voor iedereen.