De arbeidersopstand van 1886 in Roux werd ook dit jaar herdacht door de vakbeweging. “De martelaren van Roux zijn niet gevallen opdat wij het hoofd laten hangen.”

Zoals elk jaar kwamen op 27 maart 2026 honderden syndicalisten, militanten en andere sympathisanten samen in Roux, bij Charleroi, om de arbeidersopstand van 1886 te herdenken. Voor de werknemers in die regio lag in die tijd één van de hoofdrollen weggelegd voor de brede sociale strijd, in een context van erbarmelijke werkomstandigheden en mensonwaardige lonen. Negentien arbeiders – de martelaren van Roux – kwamen hierbij om het leven.

“Ongegeneerd extreemrechts”

De vakbonden zijn anno 2026 vastberaden om hun strijd voor sociale vooruitgang verder te zetten. “Sociale rechten werden ons immers nooit cadeau gedaan,” aldus Vincent Pestieau, gewestelijk secretaris van het ABVV, “ze werden door de arbeidersklasse afgedwongen. Op school leren we dat het Koninkrijk België in 1830 is ontstaan. Maar het sociale, democratische België is pas in 1886 opgestaan.”

De herdenking trapt af met toespraken aan het treinstation van Roux. Bert Engelaar was als voorzitter van zijn afdeling steevast van de partij voor de jaarlijkse herdenking. Dit jaar neemt hij voor het eerst het woord als nationaal ABVV-voorzitter, een hele eer. “De negentien van Roux werden gedood, niet omdat ze gevaarlijk waren, maar wel omdat ze opstonden”, aldus Engelaar. “Onze strijd is onlosmakelijk verbonden met de strijd van toen. Die strijd gaan we niet in stilte voeren, ook al zouden sommigen dat graag zien gebeuren.”

“De strijd tegen extreemrechts, tegen de politiek van de verdeling en de vijandschap, die is nog lang niet gestreden. We zien extreemrechts vandaag vooral een ongegeneerd extreemrechts. In ons land en in de rest van Europa. En die politieke strekking richt zich steevast tegen de vakbeweging, tegen de werknemers en hun rechten. Het sociale gelaat waar extreemrechts zich in hult, is slechts een dun laagje vernis.”

Middeleeuwse werkomstandigheden

Uiteraard is de strijd van vandaag niet dezelfde. 140 jaar geleden kwamen arbeiders – mijnwerkers, glasarbeiders, metallo’s – in opstand tegen de middeleeuwse werkomstandigheden, de mensonwaardige lonen, kinderarbeid. Vandaag komt de dreiging van een rechtse regering die systematisch de aanval opent op sociale verworvenheden van de werkende klasse. Engelaar: “Het gevaar komt vandaag niet van vuurwapens, maar wel van algoritmes, surveillance, verdeel-en-heers en een rechtse regering. De martelaren van Roux zijn niet gevallen opdat wij het hoofd laten hangen. We laten een rechtse regering onze toekomst niet vormgeven. Zolang er hoop is, is niets verloren!”

De herdenking in Roux werd traditioneel afgesloten met een indrukwekkende, historische reconstructie van de autoriteiten die het vuur openen op de actievoerende massa, en een eerbetoon met bloemlegging bij het monument van de gevallenen.